Nieuwe religiositeit (1)

In onze wereld is veel “te koop”, ook op geestelijk en spiritueel vlak. Men spreekt in dit verband tegenwoordig wel over “nieuwe religiositeit”. Met dit begrip worden in feite diegenen bedoeld die zichzelf (nog) als christen beschouwen, maar die tegelijkertijd tal van denkbeelden aanhangen, die haaks staan op dat christelijke geloof. Een bekend voorbeeld betreft het gegeven dat blijkbaar een kwart van de Italianen gelooft in reïncarnatie, terwijl dit onverenigbaar is met het christendom. Nee, we keren dus niet terug in een ander lichaam, om eens (na talloze louteringen - zuiveringen) als een druppel op te gaan in de oneindige zee, die God zou zijn. Een “normale” katholiek gelooft dat hij hier op aarde slechts één leven heeft, dat heel kostbaar is omdat het eeuwigheidswaarde heeft vanwege zijn onsterfelijke ziel; we zijn immers geschapen naar Gods beeld en gelijkenis, volgens de Bijbel. Mede daarom heeft God ons toegerust met een geweten (de Bijbel leert bijvoorbeeld dat God de 10 geboden in ons hart heeft gegrift). Zo draagt eenieder verantwoordelijkheid voor de (morele) keuzes die hij maakt in dit leven.

New Age & het Nieuwe Tijdsdenken
Anderen hanteren liever de oudere term “New Age”. Het betreft een “Inbegriff”, dat een heel scala aan opvattingen en denkbeelden omvat uit de wereld van de godsdienst, religie, filosofie en psychologie. Aanhangers van “New Age” zoeken vooral het eigen heil, door gnostische kennis te vergaren (deze is enkel voor ingewijden) en het te zoeken in tal van bewegingen, die vaker iets weg hebben van een sekte. In een verlangen naar verlichting gaat de mens hier vooral zijn eigen weg (die veelal haaks staat op het woord van de Heer: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven”- Joh 14:1-31). Men gelooft dan ook niet in een Verlosser (ofschoon men het vaker heeft of “de Christus” en wel in een niet Bijbelse zin), maar gaat een zelfgekozen weg tot moet leiden tot verlossing (van jezelf). In de New Age treft men vaak een vreemde mix aan van tal van denkbeelden; enerzijds elementen uit de grote wereldgodsdiensten, anderzijds uit tal van oosterse zienswijzen. Wat opvalt is dat “New-agers” vaak “open” en “tolerant” lijken, maar dat opeens niet meer zijn als het gaat om het katholieke geloof (mede vanwege haar dogma’s, d.w.z. vaste geloofswaarheden) én het orthodoxe Jodendom.

Wanneer het bijvoorbeeld gaat om semi-medische behandelingen als reflexzonetherapie, irisdiagnostiek en aromatherapie - mag men de vraag stellen: is het ernstig te nemen? Wanneer men terzake Wikipedia raadpleegt, dan blijkt dat de reguliere geneeskunde deze vormen van deze alternatieve holistische “geneeskunde” veelal beschouwt als pseudowetenschappelijk. Anderen hebben het over kwakzalverij, aangezien empirisch bewijs en theoretische onderbouwing ontbreken. Gaat men ook hier dieper op in, dan blijken bepaalde aspecten helemaal niet zo onschuldig. Met name dan als het gaat om bijv. Reiki, of het oproepen van geesten, getuige de verhalen van mensen die jarenlang in de New Age hebben gewerkt en zich inmiddels daarvan bekeerd hebben.

Naast de twee grote hoofdstromingen in de wereld van theologie en geloof onderscheiden we een 3e stroming: het “Nieuwe Tijdsdenken”. Tegenover de katholieke kerk, die vast wil houden aan haar overgeleverde leer, staat de moderne theologie, die veel geloofsopvattingen, die voor het verstand onvatbaar zijn, tot symbool verklaart. Beide stromingen staan dikwijls lijnrecht tegenover elkaar. Het Nieuwe Tijdsdenken betreft de derde weg in het geloof, aldus de theoloog en predikant Stolp, die zelf sterk geïnspireerd is door het nieuwe tijdsdenken (dat past bij de term New Age). Dit nieuwe denken gaat aldus deze schrijver uit van de volgende inzichten: de zichtbare wereld is slechts een deel van een veel grotere, geestelijke werkelijkheid; tussen de mensen op aarde en de geestelijke wezens (onder meer engelen) is een toenemende betrokkenheid en beïnvloeding merkbaar; de mens ondergaat een verandering in bewustzijn, wordt zich bewust van de goddelijke kern in zichzelf (!) en mag uitzien naar het “Christuslicht” dat tot ons komt.

Om de lezer nader te informeren, zal ik in de komende weken in het Andreasklokje een aantal fenomenen beschrijven die passen bij deze “Nieuwe religiositeit” en het zogeheten “Nieuwe Tijdsdenken”.

Pastoor C. Müller